Tôi có 2 đam mê lớn trong đời – đó là Music và Social…
– Về Music, bộ phim âm nhạc tôi thích nhất đó là Crossroad. Crossroad là một bộ phim rất hay về âm nhạc… đỉnh điểm của nó là 1 cuộc thi đấu giữa 1 đại diện của Rock với những Âm thanh đầy sức mạnh, với Tinh Thần và Tốc độ và 1 bên là 2 thầy trò mang những ngón nghề Blues đầy sâu sắc, với những trải nghiệm trong một quãng thời gian dài lê la trên con đường ngoằn nghèo của cuộc sống, qua những quán bar tồi tàn, những mảnh đời cùng cực nơi đáy cuộc sống… Và kết cục là những nốt solo Rock đầy mạnh mẽ không thể nào chiến thắng được sự Trải Nghiệm sâu sắc của Blues – một thứ đi từ ngoài vào và một thứ đi từ trong ra…

Quay trở lại với Social…
Và cả thế giới Social đang dõi theo 2 ông lớn tranh dành lãnh địa…
+ Facebook vừa rồi đã thượng đài với sức mạnh đột phá như vừa ăn Rau Chân Vịt – chỉ trong 1 thời gian ngắn đã tạo ra được một SỰ KIỆN
Facebook đã nắm được 1 “gia tài” của cộng đồng Online: Đó là “mối quan hệ” của Cộng đồng. Nếu xét về mặt đồ họa, thì Facebook nắm được những đường đen (theo đồ thị bên dưới): Facebook biết được anh là ai, và anh chơi với ai.

+ Trong khi đó Google nắm được Hành động của cộng đồng. Với đồ họa trên, thì Google không có được đường đen, nhưng những chấm xanh đỏ rải rác khắp nơi thì Google cũng đã có (bằng gmail, bằng youtube, bằng picasam bằng google docs, google phone, googe seach, adroid market…), nhưng khủng khiếp hơn: Google biết được những chấm xanh đỏ đó đang muốn gì, đang cần gì, đang làm gì…

Để hình dung sự khác biệt giữa 2 cái CÓ của 2 đối thủ này thì ta hãy tưởng tượng như sau:
– Bạn là giáo viên chủ nhiệm của 1 lớp: và bạn biết từng thành viên lớp đó, biết được đứa nào chơi thân với đứa nào (facebook)
– Lớp bên cạnh, Vị giáo viên chủ nhiệm mới vào không biết được những thứ trên, nhưng anh ta biết được 90% lớp đó thích Michael Jacson, 40 % thích Guitar, 20 % thích xăm mình, 10% bị đồng tính nữ…
+ Lúc này bạn đang có lợi thế hơn…
+ Nhưng một ngày đẹp zời, Vị giáo viên chủ nhiệm kia tổ chức party với những sân chơi đặc trưng trên > Họ có ngay kết nối một cách đơn giản và dễ dàng, họ có ngay cộng đồng active… mối liên kết được tạo ra bằng chính nhu cầu thực sự luôn mạnh mẽ và bền vững hơn.


Ngoài ra, bản chất của 2 cộng đồng có thể có 1 số sự khác nhau:
– Trên Facebook toàn show hàng và tớ đồ phần lớn không phải là con người thật của bạn.
– Những những gì bạn tìm kiếm trên Google phản ánh gần như chính xác nhu cầu của bạn

– Facebook tạo ra mối quan hệ, và lọc các sở thích từ đó.
– Google đi ngược lại: Hiểu được sở thích > và sẽ tạo mối quan hệ từ đó…

> Vậy thì với những thứ trên, theo bạn ai đang nắm “tài sản cộng đồng”?

Không phải là Facebook không biết được điểm yếu đó của mình, Facebook đã cố gắng làm nhiều thứ: Tạo mail facebook, mua dịch vụ chat Beluga, tạo địa điểm cho ảnh v..v… Tuy nhiên những thứ đó  dường như không thể nào so sánh được với Gmail, Google Map…

Facebook đang có 700 triệu tài khoản (theo wikipedia), nhưng tổng số tài khoản của Google với Google Seach, Picasa, Youtube, Google Docs, Calendar, Google Phone, Adroid Market theo mọi người dự tính có thể vượt qua con số 1 tỷ … Trận chiến này chưa biết ai nắm nhiều acc hơn ai…

Facebook cũng đang cố gắng mọi cách có được 1 giá trị thực mà Google đang có:

Và để giải bài toán này, Facebook đã phải nỗ lực rất nhiều, vì trên thực tế khi bạn có khoảng trên 1000 Friend thì 95% trong đó là là mối quan hệ mà bạn không thể chăm sóc nổi (theo nghiên cứu có khoa học thì 1 người bình thường chỉ có thể chăm sóc tối đa 30 mối quan hệ thực),  và với 1000 friend thì cũng khoảng 95% các thông báo hoạt động của số người đó là những thông báo mà bạn không mong muốn (trừ khi bạn coi Facebook là nơi giải trí và nơi đọc tin hot – chứ không phải là nơi chăm sóc những mối quan hệ thực)

Điển hình của vấn đề trên là Facebook đã cho phân loại bạn bè theo Category, và cho bạn lọc thông tin trên “home – trang chủ” của bạn theo thứ tự ưu tiên là những người có tương tác gần nhất với bạn.

Và Facebook đã điên đầu để tạo ra các công thức (kiểu như Edge Rank) để tăng “giá trị thực” của mối quan hệ ảo đang dần mất giá trị bởi chính sự phát triển quá nhanh của Facebook.

(Công thức Edge Rank của Facebook nhằm tạo ra những mối quan hệ gần với bạn hơn qua các công thức phân tích hành động của user )

+ Tóm lại các ông lớn đều biết được cần có những thứ gì để “Bá chủ cộng đồng”
Tuy nhiên vấn đề ở đây là thứ tự có được những công cụ đó…
> Cá nhân tôi thấy cuộc chiến này nó giống 1 cuộc chiến giữa một anh thanh niên thông minh hiện đại với 1 cụ già đồ nho đạo sỹ… Và bởi vậy, khác với hai con trâu húc nhau – mà chúng ta có thể đoán trước được kết quả qua những cú húc – với 2 cao thủ này, chúng ta chỉ biết chứng kiến và thưởng thức…
Quay lại với thị trường Social Việt Nam, đối thủ của Google là ai?

+ Zing Me?
Một trong những đại diện sáng giá nhất của Mạng Xã Hội Việt Nam hiện nay lại chính là Zing Me. Tuy nhiên Zing Me thì sao?
Sau vụ lùm xùm của Google +, đại diện Zing Me lại tiếp tục chém gió rằng “Zing Me không ngán Google” , và sẽ sử dụng những thế mạnh bản địa để “chiến đấu trực diện” với Google (?)

( Bài viết: Zing Me không ngán Google: http://cafef1.com/06-07-2011/zing-me-khong-ngan-google/ )

Nhưng… “Ai cũng hiểu, chỉ một người (cố tình) không hiểu…”, ấy là cộng đồng Zing Me là một cộng đồng hời hợt, được xây từ nền những dân chơi Game…

Và với dân Teen và đặc trưng của cộng đồng Game thủ Teen của Zing, thì điều đó lý giải việc Zing Me cho dù có vượt qua số người sử dụng Facebook thật đi nữa, thì đó không phải là 1 bức tranh Mạng Xã Hội thực sự. Nếu lấy hình ảnh Social Trên để diễn đạt Zing Me, thì những đường kết nối các điểm hạt nhân đều rất mờ nhạt.

Điều đó lý giải tại sao nhiều người cứ cười sằng sặc khi nghe đại diện Zing to mồm lôi “con số” thành viên ra để so sánh với Facebook, điều đó nó giống việc so sánh số người của1 khu liên hợp giải trí (kiểu Vincom) với khu tập thể Nguyễn Công Trứ.

– Chẳng cần nói nhiều: ừ thì Vincom đông hơn, ừ thì Vincom sôi động hơn…
– Nhưng nếu ví dụ trộm vía một hôm đẹp zời nào đó Vincom sập, thì đám dân hay đi Vincom cũng chả buồn mấy, họ lại đi hóng gió và ngắm đồ ở Tràng Tiền Plaza..
– Còn khu tập thể Nguyễn Công Trứ có hàng ngàn sạp hàng bán kiếm miếng cơm manh áo hàng ngày, có Hội phụ nữ, có hội thanh niên, có những sòng tá lả quanh năm, có những đám buôn dưa lê xuyên lục địa… đó mới là Xã Hội, đó mới là Mạng Xã Hội, và đó mới là TÀI SẢN của cộng đồng. Và đó là lý do mà mặc dù đã có dự án di dời khu tập thể Nguyễn Công Trứ 10 năm rồi, nhưng người ta vẫn chưa làm được dứt điểm.

Tài sản của cộng đồng – hay 1 mạng xã hội – không phải là số lượng những cái Chấm xanh đỏ ở biểu đồ trên.
> Tóm lại nếu gọi Zing Me là mạng xã hội thì hơi quá sớm, hoặc hơi lạm dụng từ “Mạng Xã Hội” – chứ đừng nói là dám so sánh với Facebook hay Google

+ Banbe.net của FPT?
Không thể phủ nhận rằng rất ít người tin tưởng vào thành công của cái Banbe.net này. (nói nhỏ: tôi cũng từng thế!) May ra họ tin tưởng vào cái thương hiệu FPT, với những thành công của FPT, và mặc dù không ưa lắm, nhưng những gì mà cộng đồng 10.000 người FPT đang làm cũng đáng để cộng đồng không coi thường.

Và điều làm cộng đồng ngạc nhiên, là giữa sự sôi sục của Facebook, Google+, với những tuyên bố hùng hồn như kiểu sắp ôm bom ba càng ra ngã tư của đại diện Zing Me, thì Banbe.net của ông lớn FPT lại đủng đỉnh… Thậm chí họ còn tuyên bố rằng Banbe.net không phải mạng xã hội đơn thuần, đó là nền tảng để kết nối các dịch vụ đang có của FPT: Nhacso.net, vnexpress, ngoisao… và theo thông tin mới nhất, kế hoạch 6 tháng cuối năm của banbe.net lại là phục vụ cho 10.000 người FPT và các cộng đồng đang sử dụng các dịch vụ của FPT…

Tôi thì là nhân viên ngoan hiền của FPT, bởi vậy nên tôi chả dại nói xấu FPT – nhưng thú thực là trước kia tôi cũng đã từng không tin lắm với những sản phẩm Social của FPT. Nhưng sau khi biết banbe.net sẽ tích hợp với Vnexpress, nhacso, ngoisao, game thủ, ione, chungta (trang cộng đồng FPT), và việc quay lại phục vụ 10.000 thần dân của FPT … thì tôi nghĩ rằng ít ra banbe.net cũng có được 1 cái gì đó “Giá trị thực” hơn… Và Banbe.net cũng không có những Chém Gió theo kiểu “chiến đấu tay đôi với Google – như đại diện ZIng gần đây.

Bài viết của đại diện banbe.net: http://chungta.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=15182

Google hay Facebook cũng xuất phát từ những nhu cầu thực, giá trị thực… thôi thì… cứ vẫn phải chờ xem thôi…

+ Go Online – VTC ?
Một Đại Gia cộng đồng xuất hiện cũng rất hoành tráng là Goonline của VTC, tuy nhiên sự hoành tráng ra mắt của VTC – với thông điệp ra rả là Mạng Xã Hội Việt nam, cùng với sự xuất hiện của nhiều ông to trong buổi ra mắt… và sự ỉu xìu sau đó của Go.vn nó mang đậm tính show hàng dự án để kiếm tiền nhà nước…

Một dự án không xuất phát từ nhu cầu thực sự của cộng đồng, thì sớm muộn cũng ngỏm…

++ Tóm lại…
… Tóm lại cái cuộc chiến Social ở Việt Nam thú thực là không thể trông chờ vào những lời chém gió của các Đại Gia Con Buôn, tôi chả tin Zing, Go và thậm chí là FPT – nếu các dự án cứ rầm rộ đẻ ra và thiếu 1 Giá trị cho cộng đồng…

Với Facebook, Google, thì Việt Nam đến thời điểm này chưa có cái tên nào có thể xứng đáng là đối thủ… cover giống hệt 1 bản nhạc không có nghĩa đã là đứng ngang hàng với Tác Giả bản nhạc đó.

Biết đâu sắp tới, Mạng Xã Hội thực sự của Việt Nam lại chính từ những cái tên như Viettel, Vinaphone, EVN… thậm chí là bia hơi Cường Hói – những dịch vụ đang giúp ích thực sự cho Cộng đồng. Giống cái cách đi từ trong ra ngoài mà Google đã, đang và sắp làm !

Lại nói lại về Music, hồi xưa tôi thích Rock khi đi nghe live show, âm thanh và sự sôi sục làm rung động màng nhĩ, từ đó làm rung động trái tim tôi.
Sau đó 10 năm, khi lặng lẽ nghe Blues… tôi thích nó!

Và tôi nhận ra rằng từ sự rung đồng của màng nhĩ đến sự rung động của trái tim có thể là con đường nhanh hơn, nhưng khó bền hơn là con đường rung động cảm xúc từ khối óc tới trái tim…

Điều đó khiến tôi tin rằng Google sẽ chiến thắng Facebook…

Còn Mạng Xã Hội Việt Nam thì không phải đối thủ của 2 tay này – bởi nó chả có cái gì rung động cả !

———

Hà Nội một tối đầy khói
Hiếu Orion

Một đoạn trong file Crossroad